Ameliyat İziniz Sadece Bir İz mi? Skar Dokusu ve Geçmeyen Ağrıların Anatomisi

Fzt. Nesibe Avşar

“Belim için geldim ama siz neden ameliyat izime bakıyorsunuz?”

Muayenede bu soruyu o kadar sık duyuyorum ki... 5 yıl önce sezaryen olmuş bir hastamız, şiddetli bel ağrısıyla başvurduğunda durumu tam olarak buydu. Bel MR’ı temizdi, fıtığı yoktu ama beli bir türlü rahatlamıyordu. Ancak alt karın bölgesindeki o eski sezaryen izine dokunduğumda, dokunun sertleştiğini ve adeta kemiğe yapışmış gibi hareketsiz kaldığını fark ettim.

İlk seansta sadece o iz üzerinde (skar mobilizasyonu) çalıştığımızda hastanın şaşkınlıkla söylediği cümle her şeyi özetliyordu: “Siz karnıma dokundunuz ama belimdeki o 3 yıllık çekilme hissi şu an bitti!”

Fasya: Vücudun Görünmez "Dalgıç Kıyafeti"

Vücudumuzu sadece kas ve kemik yığını olarak düşünmek büyük bir yanılgıdır. Tüm sistemimizi baştan ayağa saran, "fasya" dediğimiz muazzam bir ağ vardır. Fasyayı, vücudunuzu tıpatıp saran esnek bir dalgıç kıyafetine benzetebiliriz.

Bu kıyafetin bir noktasında (örneğin karnınızda) bir düğüm atılırsa veya bir parça kumaş büzülürse, gerginliği sadece o noktada hissetmezsiniz. Omuzlarınızda, belinizde veya dizinizde bir çekilme başlar. İşte ameliyat izleri, bu muazzam "dalgıç kıyafetine" atılmış kalıcı birer düğümdür.

Görünmez Bir "Halat Çekme Yarışı"

Ameliyat sonrası yüzeydeki dikişler iyileşip "ince bir çizgi" haline geldiğinde, her şey bitti sanıyoruz. Oysa derin dokularda, o iz iyileşirken çevre dokulara sıkıca tutunabilir. Biz buna adezyon (yapışıklık) diyoruz.

Bu durumu bir halat çekme yarışı gibi düşünebilirsiniz. Skar dokusu bir noktada sabitlenir ve siz her hareket ettiğinizde fasyayı kendine doğru çeker. Bu çekiş kuvveti; belinizde yüklenme, omzunuzda geçmeyen bir yanma ya da kalçanızda bir asimetri olarak kendini gösterir.

Klinikte gördüğümüz en çarpıcı gerçek şudur: Özellikle nedeni bulunamayan kronik ağrıların önemli bir kısmı, yıllar önce unutulmuş bir ameliyat izinden (apandisit, sezaryen, fıtık ameliyatı fark etmez) beslenir.

Sezaryen İzi Neden Bel Ağrısı Yapar?

Sezaryen kesisini sadece bir deri dikişi olarak görmeyin. O kesi; karın kaslarını, derin fasyayı ve karın içi basınç sistemini doğrudan etkiler. Eğer o iz esnekliğini kaybederse:

1. Karın duvarı içeriye ve aşağıya doğru çekilir.

2. Karın içi basınç dengesi bozulur ve derin stabilizasyon sistemi (DSSA) zayıflar.

3. Bel omurları, bu çekişe karşı koymak için 24 saat boyunca "direnmek" zorunda kalır.

Sonuç? Geçmeyen bel ağrısı ve karın bölgesinde o hep şikayet edilen "kontrol kaybı." Pelvik taban sistemimiz de bu zincirin en alt halkası olarak bu baskıdan nasibini alır (Bkz: Pelvik Taban).

Hadi Birlikte Test Edelim: İziniz "Canlı" mı, "Sabit" mi?

Kendi ameliyat izinizi şu an kontrol edebilirsiniz:

• Parmağınızı izin üzerine koyun ve nazikçe sağa-sola, yukarı-aşağı kaydırmaya çalışın.

• Deri rahatça kayıyor mu, yoksa sanki alta çivilenmiş gibi mi hissettiriyor?

• İzi çekerken vücudunuzun başka bir yerinde (belinizde veya bacağınızda) bir gerilme hissediyor musunuz?

Eğer orada bir sertlik ve hareketsizlik hissediyorsanız, vücudunuzdaki o "halat çekme yarışı" hala devam ediyor demektir.

Çözüm: "Düğümü Çözmek"

Ameliyat sonrası iyileşme, sadece yaranın kapanması değildir; dokunun tekrar "kaygan ve esnek" hale gelmesidir. Biz manuel terapi ve skar dokusu mobilizasyonu ile o yapışıklıkları çözdüğümüzde, ağrı zinciri de kendiliğinden kırılır.

Unutmayın; ağrı her zaman olduğu yerden kaynaklanmaz. Bazen çözüm, yıllar önce unuttuğunuz o küçük dikiş izinde gizlidir.

Vücudunuzda eski bir ameliyat izi var mı ve hiç o izin bel ağrınızla ilgili olabileceğini düşünmüş müydünüz? Yorumlarda buluşalım, hikayenizi merak ediyorum.